NARODZINY WENUS – obraz SANDRA BOTTICELLEGO

NARODZINY WENUS – obraz SANDRA BOTTICELLEGO

Florentczyk Sandro Botticelli, właściwie Alessandro di Mariano Filipepi (urodzony 1 marca 1445r. i zmarły przed 17 maja 1510r. we Florencji) – to wspaniały włoski malarz, tworzący w okresie Odrodzenia (Sandro, to zdrobnienie od Aleksandra, a Botticelli – to przydomek, czyli beczka, baryłka). Ten znakomity artysta swoją twórczą działalność zaczął już w 1470 roku. Tworzył freski (te najsłynniejsze znajdują się w  kaplicy sykstyńskiej),  ilustracje m.in. do „Boskiej komedii” (94 rysunki na pergaminie, znajdują się obecnie w berlińskiej Bibliotece Watykańskiej), a ponadto malował obrazy o  tematyce  świeckiej, religijnej i mitologicznej. Co prawda wg niektórych badaczy twórczości Botticelliego, malarz ten nie wniósł do dziejów sztuki nowych rozwiązań artystycznych  – bowiem ignorował  szczegóły budowy anatomicznej ludzkiego ciała, a nawet świadomie zniekształcał proporcje, nie stosował dokładnej perspektywy, nie poszukiwał głębi, bardzo oszczędnie operował światłocieniem, przy tym nie dbał o harmonię świateł i cieni, a na dodatek jego podstawowym środkiem wyrazu była płynna, falista linia. Naturalna dekoracyjność w przedstawieniu ruchu, chłodny czysty koloryt i precyzja rysunku – dodawały atrakcyjności obrazom. Styl malarstwa Botticellego można zatem określić mianem „stylu poetyckiego”. Niewątpliwie doskonałym tego przykładem jest obraz pt. „Narodziny Wenus”  (172,5 × 278,5 cm), który znakomicie ten styl oddaje i przy okazji najpełniej odzwierciedla klimat XV-wiecznej Florencji. Jakby nie pisać,  chwalić czy krytykować styl Boticellego – można powiedzieć, że był to malarz kobiecego wdzięku.

Ideał kobiecej urody w poszczególnych epokach - RENESANS: ILUZJONIZM

ILUZJONIZM II połowa XV wieku

Pojęcie „malarstwo iluzjonistyczne” pochodzi od nazwy iluzjonistycznego sposobu malowania czyli najdokładniejszego oddawania złudzenia rzeczywistości – „trompe l’oeil” (okłamanie oka). W malarstwie rozwinął się on na dwóch płaszczyznach, mianowicie malarstwa sztalugowego a także ściennego. Zasada  perspektywy, stosowanie tzw. skrótów i światłocienia, by przedstawić przestrzeń, ponadto staranne wierne odtworzenie barw, przedmiotów oraz postaci znajdujących się na obrazie – to cechy malarstwa iluzjonistycznego.[1] Autentyczny  rozwój tego typu malarstwa miał miejsce dopiero w baroku i związany był nierozerwalnie z dekoracyjną architekturą tego okresu. Malarza iluzjonistycznego cechował wielki kunszt i ogromny profesjonalizm, bowiem wszelkie załamania czy krzywizny, każde precyzyjne pociągnięcie pędzla artysty, było przemyślane. Jego wirtuozami byli Andrea Mantegna, Pietro da Cortona, Giovanni Battista Tiepolo, Andrea Pozzo, Andrea del Brescianino czy Jan Gossart (Jan Mabuse).[2]

Ideał kobiecej urody w poszczególnych epokach - RENESANS: MANIERYZM

MANIERYZM 1520-1600r.

Manieryzm był okresem przejściowym między Renesansem a Barokiem.  Był  raczej modą, ideologią wdzięku i wyszukanej formy niż stylem malowania – pięknym, ale krótkotrwałym symbolem buntu przeciwko rygorystycznemu realizmowi Renesansu. Manifestował  się umyślnym naginaniem zasad anatomii i praw fizyki. Dzieła posiadały często alegoryczną wymowę z nagromadzeniem wielorakiej symboliki. Zrezygnowano z czytelnych renesansowych kanonów kompozycyjnych, stosowano niebagatelne nagromadzenie postaci. Kolorystyka  dzieł malarskich często była arealna wręcz dziwna. Manieryzm, bowiem zalecał tworzenie na podstawie wyobraźni a nie wzorca czy schematu jak we wcześniejszej epoce. Nie należy jednak przypisywać Manieryzmowi rokokowego braku umiarkowania i taktu m.in. dlatego, że tematyka  obrazów nie wykraczała poza kanon Renesansu, co daje wspaniałą okazję do zbadania i porównania obu stylów. Wśród cech charakterystycznych dla Manieryzmu należy wymienić: eteryczność postaci, ich dziwnie wydłużone sylwetki, płynność linii, arcybogatą kompozycję obrazu. Celem  takich działań było zaskoczenie widza i ukazanie maestrii twórcy. W Manieryzmie doszło do rozchwiania proporcji, jakie odczuwali ludzie przy końcu epoki Renesansu. [1]

Ideał kobiecej urody w poszczególnych epokach - RENESANS

II.     RENESANS 1500-1620r.

Renesans to epoka objawiająca się powrotem do idei antyku wraz z całym jego stanem posiadania. Hasłem wiodącym Odrodzenia były słowa rzymskiego komediopisarza Terencjusza "Człowiekiem jestem i nic, co ludzkie, nie jest mi obce".  Sztukę  tej epoki cechuje: prostota, harmonia, elegancja,  łagodność linii i formy.  Polski Renesans rozwija się najokazalej w latach 1543 – 1584.  Rok 1543 to data wydania trzech dominujących dzieł tej epoki w Polsce a mianowicie “Krótkiej rozprawy” M. Reja, “O karze za mężobójstwo” A.F. Modrzewskiego i “O obrotach ciał niebieskich” M. Kopernika. Rok 1584 kończy polskie Odrodzenie, dokładnie określa je data śmierci wybitnego poety i humanisty, Jana Kochanowskiego. Wiodące prądy umysłowe Renesansu to Reformacja[1], która próbowała zmienić Kościół katolicki, bowiem  stracił on poważanie w społeczeństwie za dawanie odpustów i wstępu do raju w zamian za hojne datki na cele kościelne, co było sprzeczne z prawdziwą wiarą; Humanizm – spowodował powstanie nowego modelu bohatera, człowieka żyjącego adekwatnie do prawa carpe diem – używaj  życia i ciesz się nim. [2]  Antropocentryzm zaś – według, którego człowiek  jest centrum i celem wszechświata.[3] [4]